Podział parlamentu RP

-Sejm- 460 posłów

-Senat- 100 senatorów

Cechy wyborów do Sejmu

-powszechne

-bezpośrednie

-równe -tajne -proporcjonalne

Cechy wyborów do Senatu

-powszechne

-bezpośrednie

-tajne

Funkcje parlamentu

-ustawodawcza- uchwalanie ustaw

-ustrojodawcza- stanowienie norm konstytucyjnych

-kontrolna- sprawowanie kontroli nad rządem -kreacyjna- dokonywanie rozstrzygnięć personalnych poprzez wybór naczelnych organów państwa -europejska- współuczestniczenie w kształtowaniu polskiego stanowiska w pracach organów UE

Ile lat trwa kadencja Sejmu i Senatu?

4 lata

Czynne prawo wyborcze

-Mają obywatele, którzy najpóźniej w dniu wyborów ukończyli 18 lat

-Głosują oni w wyborach do sejmu i senatu

Bierne prawo wyborcze

-Mają obywatele, którzy ukończyli 21 lat -wybory do Sejmu

-Mają obywatele, którzy ukończyli 30 lat- wybory do Senatu

Kto przeprowadza wybory?

-Państwowa Komisja Wyborcza

-komisje okręgowe

-komisje obwodowe

Zasady prawa wyborczego w Polsce

-powszechności- czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje szerokiemu gronu obywateli, jedyne ograniczenia to wiek głosującego lub sytuacje wyjątkowe

-bezpośredniości- głosujemy osobiście i na konkretną osobę

-równości- znaczenie głosów jest jednakowe -tajności- możliwość zachowania tajemnicy wyboru

Co to jest mandat poselski (senatorski)?

Upoważnienie do sprawowania funkcji przedstawiciela na narodu w sejmie i senacie.

Co to jest immunitet parlamentarny?

Ograniczenie lub wyłączenie z odpowiedzialności prawnej deputowanych

Co to jest uchylenie immunitetu?

Możliwość zatrzymania lub aresztowania parlamentarzysty za zgodą odpowiedniej izby.

Co to jest dieta poselska?

Zwrot kosztów związanych z pełnieniem funkcji lub prawo bezpłatnego podróżowania środkami transportu publicznego.

Skład Organu Sejmu

-Marszałek Sejmu

-Konwent Seniorów

-Prezydium Sejmu -komisje sejmowe

Czym zajmuje się Marszałek?

-kieruje pracami izb i je reprezentuje

-stoi na straży ich praw i godności

-zwołuje posiedzenia -przewodniczy obradom

Czym zajmuje się Prezydium Sejmu?

-ustala plan pracy izby

-dokonuje wykładni regulaminu

-opiniuje sprawy wniesione przez Marszałka -organizuje współpracę między komisjami oraz koordynuje ich działania

Czym zajmują się Konwenty Seniorów?

-opiniuje projekty planów ich prac

-opiniuje programy poszczególnych posiedzeń

-opiniuje terminy obrad -opiniuje sprawy przekazane przez marszałka lub prezydium

Co to są komisje?

Zespoły parlamentarzystów utworzone w celu rozpatrywania spraw przekazanych im przez izby.

Rodzaje komisji

-stałe- istniejące przez całą kadencję izby, ich funkcjonowanie przewiduje regulamin danej izby

-nadzwyczajne- powoływane doraźnie oaz odwoływane przez sejm lub senat; po wykonaniu wyznaczonego jej zadania komisja zostaje rozwiązana

Większość zwykła (względna)

Dane rozwiązanie musi mieć więcej zwolenników niż inne. Nie uwzględnia się głosów wstrzymujących się.

Większość bezwzględna (absolutna)

Za dany rozwiązaniem musi opowiedzieć się ponad połowa głosujących.

Większość kwalifikowana

Za danym rozwiązaniem musi opowiedzieć się określona -ułamkowo lub procentowo - liczba głosujących (więcej niż połowa)

Ilu posłów co najmniej musi być w klubie poselskim?

15 posłów

Ilu posłów co najmniej musi być w kole poselskim?

3 posłów

Kto może zarządzić skrócenie kadencji parlamentu?

-Sejm- większością 2/3 głosów (307 głosów)

-Prezydent

Zarządzenie skrócenia kadencji przez Prezydenta.

-obowiązkowe- jeżeli sejm jest niezdolny udzielić votum zaufania powołanej przez głowę państwa Radzie Ministrów

-nieobowiązkowe- jeśli posłowie nie zdołają uchwalić ustawy budżetowej w ciągu 4 miesięcy od dnia otrzymania jej projektu.

Co to jest inicjatywa ustawodawcza?

Wnoszenie projektów ustaw do sejmu, przysługuje grupie 15 posłów, komisjom sejmowym, senatowi, prezydentowi, Radzie Ministrów i grupie co najmniej 100 tys. obywateli.

Uchwalanie ustaw przez Sejm.

Odbywa się ono w 3 czytaniach.

1 czytanie

-odbywa się na posiedzeniu plenarnym Sejmu

-projekt ustawy zostaje skierowany do komisji sejmowych

-projekt ustawy budżetowej trafia do Komisji Finansów Publicznych, która analizuje całość projektu oraz koordynuje dalsze prace na nim

2 czytanie

-przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji

-przeprowadzenie debaty

-zgłaszanie poprawek i wniosków

3 czytanie

-przedstawienie przez posła sprawozdawcę poprawek lub wniosków przedstawionych podczas 2 czytania

-głosowanie (większością zwykłą głosów)

-przesłanie uchwalonej ustawy Marszałkowi Senatu i Prezydentowi

Funkcja kreacyjna Sejmu

-uczestniczenie w tworzeniu rządu poprzez votum zaufania

-powoływanie prezesa Narodowego Banku Polskiego

-wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego, członków Trybunału Stanu, 3 członków Rady Polityki Pieniężnej , 2 członków Rady Radiofonii i Telewizji, 4 członków Krajowej Rady Sądowniczej oraz 4 członków Krajowej Rady Prokuratury -wyznaczanie 5 członków Rady

Funkcja kreacyjna Senatu

-wyznaczanie członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

-3 członków Rady Polityki Pieniężnej

-2 członków Krajowej Rady Sądownictwa -2 członków Rady Instytutu Pamięci Narodowej -2 senatorów do składu Krajowej Rady Prokuratury

Funkcja kontrolna parlamentu

-uchwalanie wotum zaufania/konstruktywnego wotum nieufności dla rządów

-udzielanie rządowi absolutorium z wykonania budżetu państwa

-rozpatrywanie sprawozdań (Najwyższej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

Zgromadzenie Narodowe

Wspólne funkcjonowanie Sejmu i Senatu w określonych wypadkach zapisanych w konstytucji.

Cele zwoływania Zgromadzenia Narodowego

-odebranie przysięgi od nowo wybranego prezydenta RP

-uznanie trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia

-postawienie prezydenta w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu za naruszenie konstytucji, ustaw, popełnienie przestępstwa -wysłuchanie orędzia prezydenta

System Polityczny RP- Parlament RP
Przedmioty humanistyczne - wos (poziom podstawowy)