Orlistat

hamuje lipazę trzustkową (30% spożytych tłuszczów się nie wchłania)

DN orlistatu

gazy jelitowe, stolce tłuszczowe, nietrzymanie kału, nudności,wymioty, zaburzenia glikemii

niedobór ADEK

ryzyko zapalenia wątroby o ciężkim przebiegu

Przeciwskazania do orlistatu

zespół złego wchłaniania

ciąża kat. B

karmienie piersią cholestaza

Sibutramina

zawieszony, bo wzrost ryzyka incydentów SN

RI 5HT,NA i DA, zwiększa termogenezę

DN: bezsenność, bóle głowy, suchość w ustach, anoreksja, podwyższone ciśnienie krwi, tachykardia, drgawki, zaparcia, uderzenia gorąca

Rimonabant

inhibitor receptora CB1

działania ośrodkowe: spadek apetytu

działania obwodowe: spadek apetytu w ukł.pokarmowym, spadek obwodu pasa, spadek insulinooporności, spadek TG, wzrost HDL, wzrost adiponektyny, wzrost tolerancji glukozy zawieszenie pozwolenia, bo ciężkie zap.psychiczne: depresja, niepokój, zachowania agr

Nowe leki

naltrekson/bupropion

liraglutyd (analog GLP-1 DN: zap. trzustki, pęcherzyka żółciowego, nerek, zwiększenie częstości akcji serca, myśli samobójcze

p-wsk: choroby tarczycy też w wywiadzie, nowotwór tarczycy

Leki zmniejszające masę ciała

akarboza

metformina

hormony tarczycy fluoksetyna zonisamid roflumilast

Leki zwiększające masę ciała

neuroleptyki: chlorpromazyna, haloperydol, kwetiapina, olanzapina, klozapina, rysperydon

lit, karbamzepina, kw.walproinowy, gabapentyna

GKS insulina i pochodne sulfonylomocznika TLPD, IMAO, paroksetyna, mirtazapina leki adrenolityczne i przeciwhistaminowe

statyny naturalne

Lowastatyna

Symwastatyna

Prawastatyna

statyny syntetyczne

Atorwastatyna

Rozuwastatyna

Fluwastatyna

statyny lipofilne

atorwastatyna

fluwastatyna

symwastatyna lowastatyna

statyny hydrofilne

rozuwastatyna

prawastatyna

działanie przeciwosteoporotyczne

wzrost syntezy białka morfogenezy kości BMP-2

symwastatyna

cerywastatyna lowastatyna

działanie przeciwotępienne

lowastatyna

prawastatyna

Leki prekursorowe

Lowastatyna

Symwastatyna

DN statyn

częste: wzrost AT, ze str. przewodu pokarmowego

sporadyczne: MIOPATIE I RABDOMIOLIZA, wypadanie włosów, zapalenie wątroby, trzustki i te wszystkie alergiczne

+zaburzenia pamięci, snu, funkcji seksualnych, depresja, śródmiąższowe choroby płuc (lipofilne, alternatywa: hydrofilne)

Co kontrolować w terapii

AT (3x norma stop)

objawy miopatii lub 5x norma stop

gdy nn

Leki zwiększające złe frakcje lipoprotein

beta-adrenolityki

retinoidy

tiazydy estrogeny alkohol

Statyny

działają na HMG-CoA

spadek: LDL,TG,TC, VLDL

wzrost: HDL

zasada Robertsa

każde podwojenie dawki statyn zmniejszenie LDL o 7%

Działanie pjelotropowe statyn

stymulują syntazę NO, stymulują wydz.NO przez śródbłonek, hamuje wytw. endoteliny 1, zmniejszają syntezę inhibitora aktywatora plazminogenu, stymulują syntezę aktywatora plazminogenu, hamująsyntezę czynnika tkankowego, hamują przemianę protrombiny w tromb

Statyny interakcje

nie stosować z gemfibrozilem bo znacznie zwiększa ryzyka miopatii przez hamowanie glukuronidazy, CYP2C8 i CYP2C9

nie z cyklosporyną, erytromycyną, rytonawirem i ketokonazolem

nie w ciężkich infekcjach i operacjach wzrost pochodnych kumaryny

P/wskazania do statyn

choroba wątroby

porfiria

ciąża, karmienie piersią (kat.X) dzieci <20 rż (z wyj. rodzinnych hch) utrzymujący się wzrost AT 3x norma

Fibraty

dużo lepiej wchłaniane z p.pok, bardziej wyd. przez nerki

działają na PPARalfa

spadek: TG, TC, ApoB, fibrynogenu,VLDL, Lp(A) zmienny wzrost: HDL, ApoA, lipazy lipoproteinowej zmienny wpływ na LDL klofibrat fenofibrat ciprofibrat gemfibrozil bezafibrat

Plejotropowe działanie fibratów

spadek fibrynogenu, nasilenie fibrynolizy, spadek ekspresji inhibitora aktywatora plazminogenu, poprawa tolerancji glukozy, spadek st. kw. moczowego, działanie p/zapalne

Wskazania do terapii statyna+fibrat

cięzkie ryzoko SCORE

cukrzyca+zespół metaboliczny

ciężka hipertriglicerydemia i triglicerydemia rodzinna dysbetalipoproteinemia rodzinna hiperlipidemia mieszana

DN fibratów

z p. pokarmowego

zmiany skórne, wypadanie włosów

impotencja wzrost litogenności żółci i ryzyka kamicy grypopodobny zespół mięśniowy (gemfibrozil+ statyna) bezsenność wzrost AT

p/wskazania do fibratów

niewydolność nerek, wątroby

niedoczynność tarczycy

wiek < 10lat ciąża i karmienie (kat.C) choroby pęcherzyka żółciowego hipoalbuminemia

trzeba kontrolować w terapii fibratami

AT, CK, czas PT, tarczyca przed terapią

statyna wieczorem, fibrat rano

małe dawki w nn

Ezetymib

Zmniejsza wchłanianie cholesterolu i sitosteroli w jelicie

DN:ciąża, karmienie (kat.C), wiek<10rż, choroby wątroby lub dziwny wzrost AT, FIBRATY

Kwas nikotynowy

hamuje lipolizę w adipocytach i estryfikację cholesterolu

spadek: VLDL, LDL, TG, Lp(a) wzrost: HDL

hamuje lipolityczny wpływ GKS, hormonu wzrostu i amin katecholowych rozszerza naczynia

DN kwasu nikotynowego

świąd skóry, zaczerwienienie skóry, uderzenia gorąca, acanthosis nigricans, z p.pok, zaburzenia tolerancji glukozy, wzrost st.kwasu moczowego, rozszerzenie naczyń i tachykardia

Żywice jonowymienne

Choleseweram

Kolestyramina

Kolestipol spadek:LDL, wzrost HDL i TG i VLDL nie w homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej

Wskazania do stosowania

w chorobie wieńcowej

w hipercholesterolemii

w podwyższonym LDL w skojarzeniu ze statyną w częściowej niedrożności dróg żółciowych w pierwotnej żółciowej marskości wątroby w świądzie skóry w zespole jelita drażliwego

DN żywic

nasilenie triglicerydemii

z p.pok

krwawienia (niedobór wit.K) kwasica hiperchloremiczna w nn spadek wchłaniania innych leków z p.pok

P-wskazania do żywic

dysbetalipoproteinemia rodzinna

hipertriglicerydemia

choroba wrzodowa, zaparcia, żylaki załkowita niedrożność dróg żółciowych ale... OK w ciąży z suplementacją kw. foliowego

kwasy omega-3

DHA, EPA, alfa-linolenowy

obniżają TG i działają przeciwzakrzepowo, obniżają ciśnienie i częstość serca, korzystne działanie hemostatyczne

otyłość i leki hipolipemizujące
Przedmioty ścisłe - chemia (poziom podstawowy)